Proffiliau Myfyrwyr Coleg Harlech WEA

Prosiect arloesol sy’n helpu pobl i dyfu

open minds project ponthafren powysMae myfyrwyr aeddfed sy’n dilyn cwrs garddio arloesol yng Nghanolbarth Cymru yn gwneud hanes – yn ogystal â thyfu ffrwythau a llysiau.

Mae prosiect Meddwl Agored yn y Drenewydd wedi cael ei lunio i “newid bywydau” pobl sy’n dioddef o broblemau iechyd meddwl neu sydd mewn perygl o ddioddef o broblemau o’r fath.
Mae’n cael ei gynnal gan CAG Coleg Harlech, yr arbenigwyr addysg oedolion, mewn partneriaeth â

Chymdeithas Ponthafren, yr elusen iechyd meddwl, yn Longbridge Street.
Gobaith y garddwyr uchelgeisiol yw sefydlu menter gymdeithasol i werthu cynnyrch, a chynnig gwasanaethau cynllunio a thirlunio gerddi o bosibl yn y dyfodol.

Fel rhan o’r cynllun garddio, mae pump ohonynt hefyd yn astudio am Ddiplomâu mewn Dilyniant a Chyflogadwyedd a achredir gan Agored Cymru.

Credir mai hwy yw’r rhai cyntaf yng Nghymru i astudio am ddiplomâu mor heriol drwy ganolfan iechyd meddwl.

Gwnaeth eu cyflawniadau gryn argraff ar Rebecca Evans a Joyce Watson, Aelodau o’r Cynulliad ar gyfer Canolbarth a Gorllewin Cymru, a oedd wedi dod i weld y prosiect.

Meddai Rebecca Evans: “Mae’n wych. Dydw i ddim yn meddwl bod modfedd o le wedi cael ei gwastraffu ac mae eu cynlluniau ar gyfer datblygiadau pellach yn uchelgeisiol iawn.”

Ychwanegodd Joyce Watson, sy’n arddwraig frwd ei hunan: “Rydw i wedi gweld sut y gall pobl ddysgu sgiliau mewn ffordd hamddenol a sut y gallan nhw yn llythrennol fwynhau ffrwyth eu llafur, a sut y bydd hynny ynddo’i hun yn rhoi hyder iddyn nhw.”

Mae Lynda Jones, Rheolwr Dysgu Gogledd Powys Coleg Harlech, yn eithriadol o falch o’r hyn sy’n cael ei gyflawni.

Meddai: “Mae Cymdeithas Ponthafren wedi bod yn gwneud gwaith anhygoel ers blynyddoedd lawer ac mae’r prosiect Meddwl Agored yn cael ei ariannu gan y Loteri Fawr i hybu lles pobl sydd â phroblemau iechyd meddwl neu sydd mewn perygl o ddioddef o broblemau o’r fath.
“Dydy’r drefn gyllido brif ffrwd ddim yn addas iawn ar gyfer pobl sy’n wynebu sialensiau iechyd meddwl gan eu bod nhw’n iach weithiau ond ddim mor iach ar adegau eraill, felly gall fod yn anodd iddyn nhw fynychu cyrsiau.
“Mae hyder ar y dechrau yn isel iawn fel rheol a does gan lawer o bobl ddim cymwysterau o gwbl.
“O ganlyniad i’r prosiect yma, gallwn fod yn llawer mwy hyblyg yn y ffordd yr ydyn ni’n gweithredu, yn enwedig wrth ddarparu cyrsiau.
“Mae’n debyg mai dyma’r tro cyntaf i bobl astudio am gymhwyster mor fawr mewn canolfan iechyd meddwl. Dydw i ddim wedi clywed am hyn yn cael ei wneud yn unman arall. Maen nhw’n gwneud llawer o hanes.”
Un o lwyddiannau’r prosiect yw Jan Rogers, 49 oed, sydd wedi bod yn dioddef o broblemau iechyd meddwl ers 20 mlynedd.
Meddai: “Tua saith mlynedd yn ôl roeddwn i’n treulio mwy o amser yn yr ysbyty nag allan ohono, wedi cael fy anfon yno bob amser. Dydw i ddim wedi bod yn yr ysbyty nawr ers 12 mis ac roedd hynny fel claf gwirfoddol.
“Fe ddes i yma fel gwirfoddolwr ac rydw i’n Weithiwr Cynnal erbyn hyn. Mae’n anodd esbonio mewn geiriau faint mae Ponthafren yn ei olygu i chi: mae yn gwneud gwahaniaeth go iawn.
“Rydw i’n wirioneddol falch o’r hyn yr ydyn ni wedi’i gyflawni fel grwp; mae’r cyrsiau garddio wedi gweddnewid fy mywyd yn llwyr.”
Mae’r profiad wedi newid bywyd Mark Darby, 39 oed, hefyd.
Meddai: “Fe fydda i’n dod yma’n aml iawn. Mae’n eich cadw chi’n bositif pan fyddwch yn sâl. Fe fydda i’n dod yma i gwrdd â phobl sy’n debyg i fi ac mae’r diwrnod yn mynd heibio’n gyflymach. Rydych chi wedi cyflawni rhywbeth ar ddiwedd y dydd.”
Roedd Angela Wood, 55 oed, a fu’n dod i’r ganolfan ers dwy flynedd, yr un mor frwdfrydig
Dywedodd: “Mae dod yma wedi rhoi fy mywyd yn ôl i mi drwy roi’r cyfle i mi gyfarfod â ffrindiau newydd. Mae yna gymuned agos iawn yma.
“Roedd gen i ffibromyalgia felly roeddwn i mewn llawer iawn o boen. Fyddwn i ddim yn gadael y ty o gwbl bron ond yn araf deg mae’r ardd wedi fy helpu i ddod yn fwy heini.
“Rydyn ni i gyd wedi bod yn ffodus iawn a byddwn ni’n cefnogi ein gilydd, felly dydych chi byth ar eich pen eich hun oni bai eich bod chi eisiau bod.”
Mae Dave Burridge, un o diwtoriaid Coleg Harlech, yn llawn balchder wrth siarad am ei fyfyrwyr garddio a’u cynlluniau at y dyfodol.
Meddai: “Gweledigaeth y fenter gymdeithasol yw creu busnes fydd yn cynhyrchu llysiau, ffrwythau a phlanhigion y gallwn eu gwerthu ac rydyn ni hefyd yn ystyried cynnig gwasanaethau tirlunio a chynllunio gerddi i’r cyhoedd yn y dyfodol i godi arian i’r ganolfan.
“Mae’n ddyddiau cynnar eto, ond mae yna gyfle yma i rai pobl gael gwaith neu ddod yn hunangyflogedig ac ennill incwm.
“Mae eu diddordeb mewn garddio yn annog pobl i ddarganfod ffyrdd o ymdopi â’u sialensiau iechyd meddwl.
“Bydd yr ardd yno iddyn nhw bob amser os byddan nhw’n methu â dod i’r dosbarthiadau gan nad ydyn nhw’n teimlo’n ddigon da – gall y broses wella fod yn broses hirdymor a pharhaus i ddysgwyr sy’n wynebu sialensiau iechyd meddwl.
“Mae’n wir yn codi fy nghalon i weld yr holl waith maen nhw wedi’i wneud a’r cynnydd maen nhw wedi’i wneud wrth ddysgu’r holl wahanol sgiliau.
“Holl bwrpas y cyrsiau yw meithrin hunanhyder y myfyrwyr fel y gallan nhw symud ymlaen mewn ffordd sy’n rhoi boddhad iddynt.
“Mae garddio’n arbennig o fuddiol gan ei fod yn cysylltu pobl â’r byd go iawn, y byd naturiol.”